Hoogbegaafdheid - Diagnostiek en Coaching voor Jouw persoonlijke Groei
Hoogbegaafdheid
Als psycholoog in Nieuw-Vennep, Noord-Holland, help ik kinderen en volwassenen met hoogbegaafdheid, IQ-tests en coaching. Hoogbegaafdheid heeft vele gezichten. De meeste mensen vertellen over het gevoel anders te zijn. Sneller kunnen denken waardoor anderen jouw gedachten(sprongen) niet kunnen volgen en je humor niet begrijpen. Het betekent ook dingen intenser te beleven, te zien, te voelen. En dat kan leiden tot intensere emoties en reacties, die anderen vaak of niet begrijpen, dan wel als intimiderend worden ervaren. Een sterk gevoel van rechtvaardigheid, dat niet louter tot jezelf beperkt is, dus dat je het onrecht in de wereld niet kan verdragen. Beren op de weg zien die anderen zich niet eens kunnen voorstellen, wat angsten kan veroorzaken en ook dat je je eenzaam, alleen en onbegrepen voelt. Hoogbegaafdheid heeft vele gezichten. De meeste mensen vertellen over het gevoel anders te zijn. Sneller kunnen denken waardoor anderen jouw gedachten(sprongen) niet kunnen volgen en je humor niet begrijpen. Het betekent ook dingen intenser te beleven, te zien, te voelen. En dat kan leiden tot intensere emoties en reacties, die anderen vaak of niet begrijpen, dan wel als intimiderend worden ervaren. Een sterk gevoel van rechtvaardigheid, dat niet louter tot jezelf beperkt is, dus dat je het onrecht in de wereld niet kan verdragen. Beren op de weg zien die anderen zich niet eens kunnen voorstellen, wat angsten kan veroorzaken en ook dat je je eenzaam, alleen en onbegrepen voelt.
Hoogbegaafdheid Kenmerken
Hoogbegaafdheid betekent ook een snellere (cognitieve) ontwikkeling, bijvoorbeeld dat je je als jong kind al zorgen maakt of de grondstoffen op de wereld er lang genoeg voldoende zullen zijn voor je eigen leven, of je afvragen hoe 8 miljard mensen zich kunnen blijven voeden. Dat kan ook angsten veroorzaken die anderen niet begrijpen.
Of kinderen die soms al op 2 of 3 jarige leeftijd beginnen te lezen of zichzelf een vreemde taal hebben aangeleerd.
Interesses die anderen niet hebben of kunnen volgen of die je alleen met volwassenen kunt delen, zoals astronomie of filosofie. Breed geïnteresseerd zijn en sterke eigen opvattingen hebben.
Veelvoorkomende kenmerken zijn:
Veelal aanvoelen wat anderen denken, gaan zeggen of (gaan) vragen, of wat ze willen horen, of weten hoe dingen zullen uitpakken.
Enorme leerhonger hebben, alles willen weten en daarom eindeloos veel vragen stellen.
Snel gefrustreerd raken als anderen je niet snappen of, nog erger, jij eens iets niet snapt of niet snel onder de knie krijgt.
Niet kunnen inschatten hoe lang het duurt om dingen af te maken of te leren.
Je kan slecht samenwerken omdat anderen te traag denken en niet begrijpen waar je heen wilt.
Je kan moeilijk omgaan met gezag en regeltjes, die je overigens vaak als zinloos en betuttelend ervaart, waardoor je de neiging hebt om fel in discussie te gaan. Hier lopen ook volwassen hoogbegaafden vaker tegenaan.
Deze combinatie uit cognitieve verveling, onbegrip door de omgeving, het gevoel van weerstand tegen regels, het systeem en betutteling door meerderen veroorzaken een gevoel van isolatie, verdriet en veelal zinloosheid van het bestaan dat snel een negatieve spiraal kan worden. Daardoor ervaren velen HB eerder als last dan als gave, wat ontzettend jammer is. Hier kunnen wij helpen!
Schooltijd
De enorme leerhonger die kenmerkend is voor hoogbegaafden dooft trouwens op school meestal snel uit, want je zit dan opgehokt in een klas met kinderen die voor je gevoel jaren jonger zijn dan jezelf, erg traag denken en leren, en daardoor verveel je de hele dag dood van verveling.
Dit wordt soms gecompenseerd door alles perfect te willen doen (perfectionisme), iets dat op de middelbare school een struikelblok kan worden. Daar krijg je op gegeven moment te veel stof en te weinig tijd om alles perfect te maken, en dat kan voor enorme frustratie zorgen en ook tot faalangst leiden.
Als hoogbegaafde ben je in een systeem opgesloten dat niet bij jou past en je moet je de hele tijd aanpassen.
Eindeloos maakwerk dat jou enorm verveelt want je kan het al voordat de leerkracht het uitlegt of nog erger, jij betrapt de leerkracht op het maken van fouten.
Stof moeten leren die je niet interesseert en stampwerk doen dat je als geestdodend ervaart. Je weerstand tegen school groeit met de dag. Afhaken ligt op de loer.
Als je dan nog op een school zit die hoogbegaafdheid niet begrijpt, dan kan het heel moeilijk worden.
Wij kunnen je helpen!
Hoogbegaafdheid Diagnostiek
Twijfel of je kind hoogbegaafd is? Of vermoed je hoogbegaafdheid bij jezelf? Loop je regelmatig tegen bepaalde dingen aan en wil je weten waarom?
Dan zijn er twee mogelijkheden:
1.
2.
Hoogbegaafdheid Begeleiding en handvatten
Hoogbegaafden hebben een reeks eigenheden. Tessa Kieboom van Exentra noemt ze de 11 Embodio’s. Niet iedereen heeft ze allemaal, maar eenieder heeft enkele ervan. Deze Embodio’s kunnen je in je ontwikkeling en je voortgang belemmeren. Wij analyseren eerst samen welke Embodio’s jij hebt en maken vervolgens een persoonlijk plan van aanpak. Dit, omdat elke hoogbegaafde anders is en onder standaardoplossingen lijd je al elke dag, daar heb je niets aan. Tijdens het begeleidingstraject werken we aan elk Embodio totdat je geleerd hebt om ermee om te gaan en je daarin veilig voelt. Elk traject is dus maatwerk. En tegelijkertijd een investering in jezelf.
Hoogbegaafd en ADHD Begeleiding en handvatten
ADHD en hoogbegaafdheid komen vaker tegelijkertijd voor en kunnen elkaar zowel negatief als positief versterken of, erger, elkaar maskeren. Door dit maskeringseffect zien psychologen regelmatig ADHD bij hoogbegaafden niet altijd: hoogbegaafdheid is geen onderdeel van de opleiding van psychologen, ze kennen de kenmerken en bijzonderheden niet en daarom gaat het in het diagnostisch proces regelmatig mis. Er is een redelijke kans dat je dan geen diagnose ADHD krijgt en je hoogbegaafdheid ook niet uit de test komt! Hier heb je een psycholoog nodig die wel een opleiding in hoogbegaafdheid heeft.
Kenmerken
ADHD en ADD zijn onder het huidige classificatiesysteem DSM-V samengevat onder de noemer ADHD. Beiden hebben als kenmerken korte aandachtsspanne, een hoofd vol gedachten en ideeën die soms voor drukte lijkt te ploffen. Je hebt vaker meerdere gedachten tegelijk maar kan ze maar voor heel even vasthouden, dan zijn ze weer verdwenen. Daardoor vergeet je veel, je komt chaotisch en onhandig over. Veelal is de fijne motoriek niet goed ontwikkeld waardoor je handschrift slecht is, je vaker dingen laat vallen of kapot maakt. Je kan je vaak echt niet concentreren, ook als je echt wil leren lukt het niet. Je leest de stof maar merkt dat die niet door de gedachten tsunami heen komt en dus niet beklijft. Je kan uren naar een bladzijde turen zonder te begrijpen wat er staat. Leren voor school kan dan een echt frustrerende ervaring zijn! Je snapt de stof meteen als die uitgelegd wordt, maar in de toets weet je niets meer. Dat is typisch voor ADHD! En, tegelijkertijd, als je met iets bezig bent dat je echt interesseert, kan je alles om je heen, inclusief tijd en ruimte vergeten. Dat is de zogenaamde hyperfocus. Daarom wordt ADHD vaak niet gezien.
Verder heb je wellicht enorm last van externe prikkels zoals geluidjes, licht etc., want je kan die niet filteren. Ze zijn er, ze storen je, en je moet ze maar verdragen. Dat geldt ook op school, want je ziet en hoort alles in de klas, ook al wil je dat niet. Je kan niet filteren. Daarom komen mensen met ADHD vaak totaal uitgeput van school/ werk naar huis en kunnen niet meer. Soms is het zo erg dat je van woede moet ploffen omdat je zo overprikkeld bent.
De „ H“ in ADHD staat voor hyperactiviteit. Sommige mensen met ADHD zijn hyperactief: ze hebben eindeloos veel energie, kunnen amper (of niet) stil zitten en hebben een enorme bewegingsdrang. Schooldagen kunnen dan een marteling worden.
Typisch is dat hoogbegaafden met ADHD vaak een slecht zelfbeeld hebben. Ze begrijpen dingen snel en kunnen ver denken maar in de praktische uitvoering gaat vaak mis door de ADHD hetgeen tot vele, zich opstapelende faalervaringen leidt. Daardoor kunnen mensen vaak hun potentieel niet waarmaken, wat kan leiden tot een leven met het gevoel tekort gedaan te zijn.
Een tijdige diagnose is van belang zodat de juiste hulp kan worden ingeschakeld voordat je zelfbeeld te veel schade heeft opgelopen.
Hoogbegaafdheid
Opvoeden en ouderbegeleidng
Een hoogbegaafd kind op te voeden kan een enorme uitdaging zijn. Jouw kind is anders dan de kinderen van je buren, vrienden en kennissen. Je kind is intensiever, veeleisender, kan misschien met 3 al lezen, heeft elke dag 1000 vragen en, als je pech hebt, doet niet aan regeltjes en gaat over alles en nog wat in discussie. Erger nog, kans is dat jouw driejarige die discussies ook nog wint!
Opvoedadviezen vanuit de omgeving werken niet, anderen begrijpen jouw verhalen en problemen niet, je zit met je handen in je haar en dan kan je je heel erg alleen, eenzaam en vertwijfeld voelen. Dat snappen we heel goed!
Het kan ook zijn dat je het tot nu toe redelijk gered hebt maar dat het in het voortgezet onderwijs en tijdens de puberteit misgaat en je kind ineens weigert te presteren, school klaagt alleen maar en wil dat je kind blijft zitten of, nog erger, af te stromen.
In alle gevallen is één ding zeker: je hebt begrip en hulp nodig!
Wij begrijpen jouw problemen en wij kunnen je helpen!
Werkwijze:
We nemen de tijd om met jou/ jullie en je kind in gesprek te gaan om een goed beeld te krijgen. Samen analyseren we de situatie. Wij kunnen daarbij ook vanuit de systemische bril kijken: een gezin is een systeem waarin de acties van eenieder acties en reacties van de ander uitlokken. Zo kunnen we achterhalen welke punten en patronen een belemmering vormen. Vervolgens werken wij een individueel plan van aanpak uit.
Daarbij kunnen wij ook in gesprek met school en eventueel andere betrokken instanties, mocht dat nodig zijn. In het begeleidingstraject kunnen wij zowel met de ouders als met het kind/ de leerling individueel werken. Het doel is dat vrede thuis terugkeert en de leerling op school weer goed kan functioneren.
Voor scholen en instanties
Passend onderwijs is veel besproken, ouders en leerlingen worden steeds mondiger, en wellicht bent u geconfronteerd met een toenemend aantal hoogbegaafde leerlingen en op school ontbreekt de nodige kennis. HBE verzorgt verschillende lezingen, workshops en trainingen op het gebied van hoogbegaafdheid speciaal voor scholen en onderwijsinstanties. Met jarenlange ervaring voor de klas en met de wereld van samenwerkingsverbanden begrijpen wij uw noden, kennen de mogelijkheden, maar ook de grenzen van de mogelijkheden. Tevens hebben wij ervaring in het opzetten en runnen van oudernetwerken, waar wij ook een reeks lezingen voor de ouders van hoogbegaafde kinderen kunnen verzorgen, zowel in Nederlands als ook in andere talen (voor Expat ouders).
